محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

216

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

بخيسانند ، پس بجوشانند تا به ثلث رسد ، و بعد از آن صاف نموده و با شيرهء گل سرخ تازه ، سيصد مثقال و قند سفيد ، ششصد مثقال بجوشانند تا به قوام سكنجبين رسد و صد و پنجاه مثقال ريوند چينى كه به گلاب تر كرده باشند و به پانزده مثقال روغن كرهء گاو چرب نموده و در آن حل كنند و از ده مثقال تا بيست مثقال استعمال نمايند . [ 378 ] شربت صندل : جهت تقويت معده و رفع اسهال و سيلان خون و ضعف دل و جگر حارّ : بيست مثقال صندل سفيد را نيم كوب كرده ، در نيم رطل گلاب دو شبانه روز خيسانيده ، صاف نمايند و جرم صندل را در آب بجوشانند تا بقيه قوت را به آب دهد ، پس صاف نموده ، با گلاب سابق و يك رطل شكر به قوام آورند . و اگر قابض تر خواهند ، يك اوقيه ناردان ترش را در آن خيسانيده و صاف نمايند و بعد از آن به قوام آورند و اگر قسم ترش او را خواهند بجاى گلاب در سركه و آب ليمو بخيسانند و در شربت صندلين - صندل سرخ و سفيد - بالمناصفه كنند واو قابض‌تر مىشود . [ 379 ] شربت اجاص : منقول از حاوى جهت درد سر و تبهاى حارّ و يرقان ، نافع و مسهل صفراست : آلوى بخارا را در آب خيسانيده و بجوشانند تا مهرّا شود ، پس صاف نموده ، شكر به قدرى كه خوش طعم شود اضافه نموده ، به قوام آورند و اگر قدرى از محمودهء مشوى اضافه نمايند قوى الفعل مىشود . [ 380 ] شربت تمر هندى : به دستور شربت اجاص است . [ 381 ] شربت مورد : جهت سرفه و قرحهء ريه و اسهال و اقسام بواسير و قطع سيلان خون و تقويت معده و امعاء ، نافع است . تخم مورد را با چهار مثل آن آب بجوشانند ، بعد از خيسانيدن و نيم كوب كردن آن تا به ربع رسد و با وزن اوشكر به قوام آورند . [ 382 ] شربت قابض : از تأليف ابوى ( ره ) جهت اسهال و زلق امعاء مجرب است ؛ خصوصاً هرگاه با سفوف قابضه بنوشند : آب به ، آب امرود و آب سيب ، از هر يك ، يك رطل گرفته ، سى مثقال تخم مورد را در آن خيسانيده و بجوشانند تا به نصف رسد ، پس صاف نموده و استعمال نمايند و اگر اسهال بلغمى باشد ، در حين جوشانيدن ، عود هندى ، سنبل الطيب ، مصطكى و سك ، از هر يك دو مثقال در پارچه‌اى بسته و در او بجوشانند . [ 383 ] شربت مسهل : از تأليف حقير و جهت امراض بارده و ضعف معده و دماغ و تفتيح